Tag Archives: SBU

හත්මාළුවේ කතාව. | A story of a developer.

හත්මාළුව හදන්න මුලින්ම අදහසක් ආවේ 2010 මාර්තුවල වගේ. මූලිකම හේතුව උනේ සිංහල බ්ලොග්කරුවන්ගේ සංසදය තනි පුද්ගලයෙකුගේ බූදලයක් බව පැහැදිලිවම තේරුම් යාමත් එක්ක.

ඒ දවස්වල ලාංකීය සිතුවිලි වල ආරම්භකම අවධිය. ඔවුන් එතකොටත් සාර්ථකම ආරම්භයක් ලබාගෙන තිබුනා. වැපා පහුගිය දවසක මට කියපු විදියට මගේ බ්ලොග් එකත් ලාංකීය සිතුවිලි වලට එකතු උන මුල්ම බ්ලොග් වලින් එකක් උනා.  නමුත්  ලාංකීය සිතුවිලි සිංහල බ්ලොග් කරුවන්ගේ සංසදයට වන්දනාමාන කරන තත්වයක් මට දැනුනා. ඒක ඒ දවස්වල වැප්ගෙ අදහස් දැක්කාම මට හිතිච්ච දෙයක්. (වරදවා වටහා ගන්න එපා වැපා එක්ක තරහක් මට නැහැ.) ඒ නිසා ඔය බ්ලොග් කියවන එකකටවත් සම්බන්ද නැති සින්ඩියක් හදන්න මට ඕන උනා. ඒකට මගේ අපාය සහයක මිතුරන් දෙන්නෙක් වෙන ආගන්තුකයා සහ චමිල ( ඒ දවස්වල අපි තුන්දෙනාම UCSC network center එකේ internship හිටියේ) දෙන්නත් වැඩේට සෙට් කරව ගත්තා. wordpress දාගෙන කලින් සින්ඩි හදපු අය නාගෙන ඉන්න නාගැනිල්ල දැක්කාම wordpress  අතෑරලා දැම්මා.

බ්ලොග් එකක් අප්ඩේට් උනා කියලා සින්ඩියක් දැනගන්ෙන් RSS කියන තාක්ෂනයෙන්.  RSS feed වර්ග 9ක් විතර තියෙනවා. ඉතින් මේ එකකට එකක් වෙනස්. මේ 9ටම හරියන්න ලියනවා කියන්නේ ලේසි වැඩක් නෙවෙයි. ඉතිං http://simplepie.org/ කියන php class එක අහුඋනේ ඔය දවස්වල. එක මේ වැඩේට එලටම හරි ගියා. ඒත්  දැන්  ආයෙත් ප්‍රශ්ණයක්. ඒ තමයි හොස්ටින්. ඒ දවස්වල අපි හම්බකරපු එවුන් නෙවෙයි. training එකෙන් බොහොම පොඩි ගානක් ලැබුනා. ගෙදරිත් සල්ලි ඉල්ලන එකත් හිතට හරි නැහැ. ඉතින් කොහොමහරි සල්ලි හොයාගෙන. අප්‍රේල් මාසෙ දවසක ලසිතයයි මමයි හොස්ටින් පැකේජ් එකක් මිලදී ගත්තා  4500කට.ඩොමේන් එකකුත් 950කට ගත්තා. හෝම් පේජ් ලසිතයා ගොඩ දැම්මා. බ්ලොග් එක චමිලයා ගොඩ දැම්මා. translations හැරිසන්, සුලක්ෂි, ෂෙලානි ඇතුලු e-learning center එකේ  intern හිටපු    අය ගොඩ දැම්මා. ඔය දවස්වල හෝ ගාලා සින්ඩි කලඑලි බහින්න පටන්ගත්තු නිසා අපි පොඩ්ඩක් රැල්ල යනකල් ඉන්න තීරණය කලා. කොහොම හරි 2010 ජුනි 1 වෙනිදා ඔන්න ඔහේ කියලා අපි සයිට් එක host කරලා දැම්මා. හත්මාළුව කියලා නම දැම්මේ සුදාරක.

හත්මාළුවට  බ්ලොග් 200ක් විතර  එද්දී සෑහෙන්න performance ගැටලු ආවා. හොයලා බලද්දි පාවිච්චි කරපු simplepie කියන library එකේ memory leaks තියෙනවා කියල හම්බ උනා. google app engine පාවිච්චි කරලා ඕක ලියන්න කියලා ඒ දවස්වල network center එකේ systems manager හිටපු දීපේන්ද්‍ර අයියා(gnudeep) කිව්වා. එයා ලියපු apps ටිකකුත් පෙන්නුවා. ඒත් ලියන්න වෙන්නේ පයිතන් වලින්. ඒ වෙද්දි පයිතන් hello world වත් මම දන්නෙ නෑ. memory leak එකට පිලියමක් විදියට google feed api එක පාවිච්චි කරන්න පටන් ගත්තා. ඒත් කල්යත්දී කට්ටියගෙන් පැමිණිලි ආවා බ්ලොග් එකේ අප්ඩේට් එන්නේ නෑ කියලා. ආයෙත් simplepie වලට මාරු වෙලා code එක optimize කලා සෑහෙන්න. සින්ඩියක බ්ලොග් අප්ඩේට් වෙන්නේ server එකේ පැයකට සැරයක් වගේ ධාවනය වෙන script එකකින්. (cron)මේක එක script එකක් විදියට දුවවන්නේ නැතුව කෑලි කිහිපයකට බෙදලා දැම්මා.  ඒ server  resources භාවිතා වෙනවා වැඩියි කියලා මගේ හොස්ටින් සපයන්නා (lkservers) මගේ crons අයින් කරලත් තිබුනු නිසා.  ඒත් සයිට් එක down උනේම නැති තරම්. බ්ලොග් ඇප්රූව් කරන්න ඇඩ්මින් පැනල් එකක් හැදුවා. එක ක්ලික් එකකින් නැත්තම් දෙකකින් බ්ලොග් එකක් ඇඩ් කරන්න පුළුවන් කම තිබුනු නිසා මොන අවුල තිබුනත් බ්ලොග් එකක් ඇප්රූව් කරන එක  අපි පැය කිහිපයක් ඇතුලත කලා.

ඔය දවස්වල මට වැදගත් අවස්තාවක් ලැබුනා. ඒ Sweden වලින් ඇවිත් අපේ ucsc staff එකට කරපු python workshop එකකට සහභාගී වෙන්න ලැබීම. අපි internship හිටපු නිසා Dr. Ajantha අපෙනුත් කැමති අයට එන්න කියලා කිව්වා.  workshop එක කලේ Peter Mozelius.  කතා දෙකක් නෑ නියම ගුරුවරයෙක්.පැය දෙක ගානෙ දවස්  පහක lecture තියලා පොඩි පහේ python game එකක් එහෙම ලියන්න අපිට කියලා දුන්නා.

——

වෙලාව නැති නිසා එක දිගට ලියන්න අමාරුයි. ඊළඟ පෝස්ට් එකෙන් ඉතුරු ටික ලියන්නම්.

සින්ඩි කුමන්ත්‍රණ විහිළුව

මේක අනූෂ නදුන් හෙවත් (අනුරාධපුරසෝන් ) මට forward කරපු ඊමේල් එකකට පිළිතුරක්.

From: tharindu thushara <tharinduthushara@gmail.com>
Date: 2010/6/13
Subject: නදුන් හිතන්නේ ඔක්කොම සින්ඩි කාරයෝ එකිනෙකා අතර තරහක් තියෙනව කියලද?.එහෙනම් මේක කියවන්න
To: nadun.ranaweera@gmail.com

සින්ඩි අතරින් පලමු තැන තිබ්බේ සිංහල බ්ලොග්කරුවන්ගේ සින්ඩිය.දෙවනි තැනට තිබ්බේ කොත්තු සින්ඩිය.කාලිංගට ඕන උනේ,කොත්තු වලට තිබ්බ දෙවනි ස්ථානය නැති කරල ඔහුට හිතවත් කෙනෙක්ගේ සින්ඩියක් දෙවන තැනට දාන්න.ඒ සදහා යෙදූ උප්පරවැට්ටියට ඔයත් නොදැනුවත්වම හරි සම්මාදන් උනා.
ඔයා හිතනවද දේෂපාලන ලිපි මුල්පිටුවෙන් අයින් කරන්න තරම් කාලිංග මෝඩවෙයි කියල.ඔවුන් එසේ කලේ බොරු ගට්ටනයක් ඇති කරල.වැප්ට අලුත් සින්ඩියක් හදා ගන්න උදවු කරන්න.ඒ කාලේ බොරුවට ඔවුන් අතර ගට්ටනක් තියෙන බව පෙන්නල ලාංකීය සින්ඩිය famous උනා.ඒ සදහා ඔය ගොල්ලන්වත් යොදා ගත්තා.

කාලිංග මුල් පිටුවෙන් දේශපාලන ලිපි අයින් කලේ දේශපාලනේට තියෙන බය නිසා. (මෙහෙම කිව්වෙ ඇයි කියල දැනගන්න ඕන නම් මේක බලන්න)වැප්ට සින්ඩියක් හදන්න උදව්කලාද නැද්ද කියලා කියන්න නම් මම දන්නෙ නෑ.

ඉතිරියත් කියවන්න සින්ඩි කුමන්ත්‍රණ විහිළුව (…)

බබාලාගේ සින්ඩියට කින්ඩියක්

සින්ඩියෙන් ඇඩ්මින්ලාට හිතුනු හිතුනු හැටියට බ්ලොග් දොට්ට දැමීම දැන් අමුතු දෙයක් නොවේ. එසේ අසධාරණව බ්ලොග් ඉවත්කර දැමීම පිළිබඳව කතා කිරීම සංසදය කඩාකප්පල් කරන්න හදන වලිකාරයෙකු, කුමන්ත්‍රණකරුවෙකු වීමට තරම් වරදකි. මඩ කමෙන්ට් වලින් පිළිතුරු දී ඇත්තේ එයිනුත් මර්ධනය කරගත නොහැකි තැනද?.  මා ඇනෝනිමස් කමෙන්ට සඳහා කෙනෙකුට සෘජුව ඇඟිල්ල දිඟු නොකරමි. එක අතකින් ඒවා ගැන සෙවීමට යාම එක්තරා ආකාරයට ඒවා දැමූ උන් ලබන ජයග්‍රහණයකි. එහෙත් ඇඩ්මින්ලාට විරුද්ධව කෙනෙකු කතා කරන්නට පටන් ගත් පමනින් ඇනෝනිමස්ලා පැමිණ මඩ වරුසාවක් වස්සවා එසේ කතාකල පුද්ගලයින් මර්ධනය කිරීම සිදුවන්නේ ප්‍රාතිහාර්යකින් සිදුවනවා සේය. මෑත ඉතිහාසයේ පවා එවන් සිද්ධි නොඅඩුව දක්නට ලැබුනි. කුමන කඩතුරාවට මුවාවී කෑ ගැසුවද වෙනස් කල නොහැකි ඇඟිළි සළකුණ මෙන් ඔවුන්ගේ භාෂා විලාශද ඔවුන් පසු පස ඒම විශේෂත්වයකි.

මෙම සංසදය පාලනය වන්නේ සම්මත සිංහල භාෂාව අනුව  ”සිංහල” යැයි නිවැරදිව ලියාගතවත් නොහැකි ඇඩ්මින් කෙනෙකු විසින් වූවද ඔහුම සිංහල භාෂාවේ පරිගණකමය සම්මතය ගැන ටියුෂන් දෙයි. ඔහුගේ email inbox ගැන කතා ඇසූ විට අපට මතක් වන්නේ කලකට පෙර විකාශය වූ “එතුමා” නාට්‍යයේ “ඇහුන් නෑ ” පාට් එකයි. අවාසියක් හෝ අකමැති දෙයක් නම් “එහෙම දෙයක් ලැබුණේ නෑ” යයි කියාද වාසියක් නම් “ලැබුණා ලැබුණා ” යනුවෙන් ප්‍රතිචාර කරයි. කවුරුවත් “අපි මේ කරන සේවයට උදව් කරන්න කැමතියි කියලා මේල් එකක්වත් එව්වාද?” කියා අසන්නේ දිව අගම “ලැබුණේ නෑ ”  ප්‍රතිචාරය සූදානම් කරගෙනය.

මා සිංහල බ්ලොග්කරුවන්ගේ සංසදයෙන් ඉවත් වූ දින සිට සංසදයේ ඇඩ්මින්වරුන් අනේක වාරයක්  බලපෑම් කලේ මගේ බ්ලොග් එක සින්ඩියෙන් ඉවත්කරගන්නා ලෙසය. මුලින් කල සංවාදයකින්දී ඔවුන්ගේම කටින් පිටවුණු “සංසදය හා සින්ඩිය කියන්නේ දෙකක් මිස එකක් නෙවෙයි” යන්න ඔවුන්ටම පාරාවලල්ලක් වී තිබිණ. අවසාන විකල්පය ලෙස ඔවුන්ට ඉතිරිවූයේ මඩ ගැසීමද?.

සින්ඩියේ ප්‍රධාන පිටුවෙන් දේශපාලන බ්ලොග් ඉවත්කිරීම සාධාරණි කරණය කලේ “චීයා අනේ, ඒගොල්ලො මඩ ගහගන්නවා. “ ලෙසය. එහෙත් ඔවුන් දිනපතා වන්දනාමාන කරන සින්ඩියේ නීතිවල ඇත්තේ “පුද්ගලයින්ට මඩ/අපහස හෝ තර්ජන කරන අඩවි ඇතුළත් නොකෙරේ.” ලෙසය. එසේ නම් එම බ්ලොග් සින්ඩියෙන් ඉවත් නොකලේ ඇයි?

පසුගිය මැතිවරණයේදී මඩ ප්‍රචාර, බොරු ප්‍රචාර සදහා සමහර බ්ලොග් ලියන්නන් සින්ඩිය පාවිච්චි කිරීම කණගාටුවට කරුණක්. මෙවැනි දේ නිසා සින්ඩියේ පැවැත්මට පවා බලපෑම් ඇතිවන්න පුලුවන්.

උපුටාගැනීම

එසේ නම් සින්ඩියෙන් දේශපාලන බ්ලොග් සැඟවූයේ එම බලපෑම් නැති කරගැනීමටද?. රටකරවන්නවුන්ට “අනේ අපි නං හොඳ ළමයි. ඔය දේශපාලනේ වගේ නරක වැඩ වලට අපි නං නෑ.” පණිවුඩය ලබාදීමටද? එය එසේ නම් සංසදයේ “බ්ලොග්කරුවන්ගේ සංසදය අදහස් ප්‍රකාශකිරීමේ අයිතිය සුරකියි.” කරුණ තවදුරටත් වලංගු වන්නේ නැත.

තවදුරටත්,

සිංහල බ්ලොග්කරණයට අදාල ආධාර උපකාර (තාක්ෂණික, භාෂාමය, අන්තර්ගත) හුවමාරු කර ගැනීම, සිංහල බ්ලොග්කරුවන්ගේ සමාජයීය භූමිකාව, අයිතීන්, වගකීම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් ඒ සම්බන්ධව පුලුල් කතිකාවතක් ගොඩනැංවීම සහ සිංහල බ්ලොග්කරුවන් සඳහා විවිධ සේවා නොමිලයේ සැපයීම යන කරුණු අපගේ මුලික අරමුණු වේ.

උපුටා ගැනීම

වැනි වැල්වටාරම් වෙනුවට බ්ලොග්කරුවාගේ ඒකම අරමුණ වන්නේ සිංහල යුනිකෝඩ් ප්‍රමෝට් කිරීම යනුවෙන් යොදන්නේ නම් මේ පිළිබඳ සංවාද කිරීමට තවදුරටත් කාලය වෙන් කිරීම අවශ්‍ය නොවනු ඇත. එවිට තවදුරටත් බ්ලොග්කරුවන්ට හොඳ ළමයින් , තොත්ත බබාලා විය හැකිය.

නවක සාමාජිකයන් ගැනද යමක් කිව යුතුව ඇත. මෙච්චර සේවයක් අතින් වියදම් කරගෙන කරන අයට දොස් කීම වැරදියි කියා ඔවුන් කියනු ඇත. එහෙත් හොස්ටින් දෙන්න ආ පුද්ගලයා පස්සා දොරෙන් ඩොමේනයද හොරකම් කර අවුරුද්දකට වරක් ඇඩ්මින්ලා මාරුවෙන ක්‍රමය අත්හිටුවා ඇඩ්මින් කමට යාළුමිත්‍රාදීන් හා තමුන්ට එරෙහිව කතා නොකරන අය පත්කරගැනීම තිත්ත වූ ඇත්තයි. සින්ඩියට ඇතුල් කරගැනීමට දින 14 පෝලිමේ ඉන්නා ඔවුහු පළමුවැනි පොස්ටය ලියන්නේ ඇඩ්මින්ලාට ඇස්ටි ඇලෙන්න බටර් පාරක් ගෑමෙනි. එසේ සිතනුයේ ඒ ආකරයෙන් නොලිව්වා නම් බ්ලොග් අඩවියේ ගැටළුවක් ඔවුන්ට සිදුවන්නේ නැවත දින 14 පෝලිමේ සිටීමටය යන හැඟිම ඇතුලු වී ඇති නිසා විය හැකිය.

යුනිකෝඩ් හා බ්ලොග්කරණය ප්‍රවර්ධනය අරමුණු කරගෙන රාජකීය විද්‍යාලයීය සිංහල භාෂා හා සාහිත්‍යය ඒකකය විසින් පැවැත්වූ බ්ලොග්කරණ තරගාවලියේ හොඳම බ්ලොග් අඩවියට නිර්දේශ වූ බ්ලොග් අඩවියක් වූ නිකමට වගේ බ්ලොග් අඩවිය යුනිකෝඩ් භාවිතා නොකරනවා යයි  පවසමින් ඉවත්කලා නම් ඇඩ්මින්ලාට බනිනවා යයි කියමින් බ්ලොග් එකක් ඉවත් කිරීම ටොයිස් වැඩකි. අතන මෙතැන කමෙන්ට් නොදමා මාව සින්ඩියෙන් ඉවත්කිරීමට අවශ්‍ය නම් ඉවත්කර දමන්න.

මේ හා සම්බන්ද වෙනත් ලිපි.